काठमाडौं । अल नेपाल स्पोर्ट्स फाउन्डेसनले अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसका अवसरमा स्थानीय जनप्रतिनिधि, खेलकुद निकाय, ओलम्पिक कमिटी तथा खेल विज्ञहरूको सहभागितामा ‘वुमन इन स्पोर्ट्स कन्क्लेभ–२०२६’ सम्पन्न गरेको छ । नेपाली खेलकुदमा महिलाको उपलब्धि, चुनौती र अवसरबारे गम्भीर छलफल गर्दै समावेशी तथा सशक्त खेल वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो ।
राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा खेलकुदमा महिलाले सामना गरिरहेका अवरोध हटाउने, नेतृत्व विकास, लचिलोपन तथा खेलकुदमार्फत आर्थिक सशक्तीकरणका विषयमा विचार–विमर्श गरिएको थियो । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै बागमती प्रदेशकी युवा तथा खेलकुदमन्त्री उर्मिला नेपालले महिला खेलाडीहरूको प्रतिभालाई राज्यले प्राथमिकता दिँदै आवश्यक नीति तथा कार्यक्रम अघि बढाइने बताएकी थिइन् । उनले फाउन्डेसनसँग आगामी दिनमा सहकार्य गर्दै महिला खेलकुद प्रवद्र्धनमा थप पहल गर्नेे प्रतिबद्धता जनाएकी थिइन् ।
यसैगरी नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी पूर्वअध्यक्ष भवानी राणाले महिला नेतृत्व, आर्थिक सशक्तीकरण र खेलकुदबीचको सम्बन्धबारे चर्चा गर्दै खेलकुद पर्यटनको विकासमा निजी क्षेत्रको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको औंल्याएकी थिइन् । राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्की कार्यकारी सदस्य सुवर्ण श्रेष्ठले राष्ट्रिय खेलकुदको विकासका लागि सबै सरोकारवालाबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै यस्ता कार्यक्रमले एकताको सन्देश प्रवाह गर्ने बताइन् ।
निर्मला फाउण्डेसनकी अध्यक्ष निर्मला भण्डारीले अपाङ्ता भएका व्यक्तिहरूका लागि अनुकुलित खेलकुदको महत्वबारे प्रकाश पार्दै समावेशी खेल संरचना विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिएकी थिइन् । मोटर स्पोट्र्स खेलाडी प्रज्ञा कँडेलले आफ्नो खेल यात्रा सुनाउँदै महिलाले निरन्तर मेहनत र साहसका साथ अघि बढेमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि सफलता हासिल गर्न सकिने बताएकी थिइन् ।
कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण ‘बाधा हटाउँदै : खेलाडी यात्रा र लचिलोपन’ शीर्षकको प्यानल छलफल थियो । पहिलो सत्रमा राष्ट्रिय टोलीका खेलाडी दीपा शाही (फुटबल), पूजा महतो (क्रिकेट), सुमित्रा रेग्मी (भलिबल), ओलम्पियन सन्तोषी श्रेष्ठ (एथलेटिक्स) तथा कराते खेलाडी एरिका गुरुङले आफ्नो खेल यात्रा, चुनौती र सफलताका अनुभव सुनाएका थिए । उनीहरूले समाजिक धारणा, पारिवारिक दबाब र पूर्वाधार अभावजस्ता कठिनाइका बाबजुद निरन्तर अभ्यास र आत्मविश्वासले सफलताको बाटो खोल्न सकिने अनुभव सुनाएका थिए ।
प्यानलको दोस्रो सत्रमा नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठ, जिल्ला समन्वय समिति काठमाडौंका प्रमुख सन्तोष बुढाथोकी, तारकेश्वर नगरपालिकाकी उपप्रमुख सिर्जना बुर्लाकोटी, महिला खेल विज्ञ सुलोचना सिजख्वा र नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्चका अध्यक्ष निरञ्जन अधिकारीले नेपालमा महिला खेलकुदको विकास, नीति सुधार, प्रशिक्षण, अवसर र खेल पूर्वाधार विस्तारका विषयमा आफ्ना धारणा राखेका थिए ।
नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले खेलकुद नीतिमा समयानुकूल सुधार गर्दै महिला खेलाडीलाई थप अवसर उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिएका थिए । उनले फाउन्डेसनले महिला खेलकुद प्रवद्र्धनका लागि गरेको पहल प्रशंसनीय रहेको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा नेपाल ओलम्पिक कमिटी र फाउन्डेसनबीच सहकार्य विस्तार हुने बताए ।
यसैगरी जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख सन्तोष बुढाथोकीले स्थानीय तहबाटै खेलाडीलाई अवसर र प्लेटफर्म उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिँदै स्थानीय, प्रदेश तथा संघ सरकार राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् र ओलम्पिक कमिटीबीच समन्वय आवश्यक रहेको उल्लेख गरे । तारकेश्वर नगरपालिकाकी उपप्रमुख सिर्जना बुर्लाकोटीले नेपाली खेलकुद क्षेत्रमा महिलाले अझै विभिन्न चुनौती सामना गर्नुपरेको उल्लेख गर्दै महिला खेलाडी सशक्तीकरणका लागि स्थानीय सरकारका तर्फबाट आवश्यक पहल गरिने बताएकी थिइन् । खेल विज्ञ सुलोचना सिजख्वाले धेरै महिला खेलाडीले परिवार र खेलकुद करियरबीच सन्तुलन कायम गर्न संघर्ष गर्नुपर्ने अवस्था रहेको औँल्याएकी थिइन् ।
उपलब्ध तथ्यांक अनुसार नेपालमा संगठित खेलकुदमा महिलाहरूको सहभागिता करिब ८ प्रतिशत मात्र छ भने पुरुषको सहभागिता करिब २८ प्रतिशत पुगेको छ । यही असन्तुलनलाई कम गर्दै महिला खेलकुदको आवाज बलियो बनाउने उद्देश्यले यस्तो कन्क्लेभ आयोजना गरिएको आयोजकले जनाएको छ ।